TICK Logo
Banner

PHP Bazike – Pjesa III

4. Operatoret

Përdorimi i variablave në php është pjesë shumë e rëndësishme, mirëpo pa përdorimin e operatoreve variablat nuk do kishin kuptim.
Me anën e operatoreve ne ushtrimet e bëra ne ju dhamë vlerë variablave $x=3 dhe $y=4 .
Në vijim po përmendim operatorët në PHP:

  • Operatoret aritmetik
  • Operatoret e dhënies së vlerës
  • Operatoret e krahasimit
  • Operatoret logjik
  • Operatorët e rritjes/zvoglimit
  • Operatoret për stringje
  • Operatoret për vargje

4.1. Operatoret Aritmetik

Ndër operatorët të cilët besoj të gjithë i njohim nga jeta e përditshme, operatorët aritmetik. Në vijim po japim operatoret aritmetik dhe përdorimin e tyre.

Operatori Emri Shembulli Rezultati
+ Mbledhja $x+$y Shuma e $x dhe $y
Zbritja $x-$y Diferenca e $x dhe $y
* Shumëzimi $x*$y Prodhimi i $x dhe $y
/ Pjesëtimi $x/$y Pjesëtimi i $x dhe $y
% Mbetja $x%$y Mbetja e $x pas pjesëtimit me $y
** Fuqia $x**$y $x në fuqinë $y
Negativ i operandit -$x Negativja e vlerës $x

Ushtrimi për operatoret aritmetik ushtrimi_7.php.

<?php 
     $x=5;  $y=3;
     echo ($x + $y) . "<br>"; // rezultati 8
     echo ($x - $y) . "<br>"; // rezultati 2
     echo ($x * $y) . "<br>"; // rezultati 15
     echo ($x / $y) . "<br>"; // rezultati 1.6666666666667 
     echo ($x % $y) . "<br>"; // rezultati 2
     echo ($x ** $y) . "<br>"; // rezultati 125
     echo (-$x); // rezultati -5
?>

4.2. Operatoret e dhënies së vlerës

Ndër operatorët më të përdorur në programim, operatorët e dhënies së vlerës shërbejnë për dhënjën e vlerës për variabël. Në vijim po japim operatoret dhënies së vlerës dhe përdorimin e tyre.

Ndarja e vlerës Njëjtë si… Përshkrimi
x = y x = y Operandi i majtë merr vlerën e ndarë nga shprehja në të djathtë
x += y x = x + y Mbledhja
x -= y x = x – y Zbritja
x *= y x = x * y Prodhimi
x /= y x = x / y Pjesëtimi
x %= y x = x % y Mbetja

Ushtrimi për operatoret e dhënies së vlerës ushtrimi_8.php.

<?php $x=5;  $y=3;
      echo $x . "<br>"; // rezultati 5
      $y += 3; 
      echo $y."<br>"; // rezultati 6
?>

4.3. Operatoret e krahasimit

Ndër operatorët më të përdorur në programim, operatorët e krahasimit. Nga vetë fjala krahasimit kuptohet se këta operator përdorën kur dëshirojmë krahasojmë operandet p.sh. $x , $y dhe rezultati që kthehet është boolean(true ose false). Në vijim po japim operatoret e krahasimit dhe përdorimin e tyre.

Operatori Emri Shembulli Rezultati
== Baras me $x == $y Kthen true nëse $x i barabartë me $y
=== Identik $x === $y Kthen true nëse $x I barabartë me $y, dhe nëse lloji i shënimit është i njëjtë
!= Jo baras me $x != $y Kthen true nëse $x jo i barabartë me $y
<>  Jo baras me $x <> $y Kthen true nëse $x jo i barabartë me $y
!== Jo identik $x !== $y Kthen true nëse $x jo i barabartë me $y,  dhe nëse lloji i shënimit nuk është i njëjtë
Më i madh $x > $y Kthen true nëse $x më i madh se $y
Më i vogël $x < $y Kthen true nëse $x më i vogël se $y
>= Më i madh ose baras $x >= $y Kthen true nëse $x më i madh ose baras se $y
<= Më i vogël ose baras $x <= $y Kthen true nëse $x më i vogël ose baras se $y

Ushtrimi për operatoret e krahasimit ushtrimi_9.php.

<?php $x=5; $y="5";, $k=6;
        var_dump($x == $y); echo "<br>";
  var_dump($x === $y); echo "<br>";
  var_dump($x != $y); echo "<br>";
  var_dump($x !== $y); echo "<br>";
  var_dump($y > $k);	echo "<br>";
  var_dump($x < $k);
?>

4.4. Operatoret logjik

Operatoret logjik njihen dhe si operatoret binar të cilët përdorën për të mundësuar kombinimin e krahasimeve. P.sh. caktimi i notës së studentit nga 6 – $nota>=6 dhe deri në 10 – $nota<=10. Në vijim po japim operatoret logjik dhe përdorimin e tyre.

Operatori Emri Rezultati
and Dhe Kthen true nëse dy operandet jan true
or Ose Kthen true nëse njëri nga operandet është true
Xor X ose Kthen true nëse njëri nga operandet është true dhe tjetri false.
&& Dhe Ngjashëm si te operatori and. Këtu nëse operandi nga ana e majtë është false rezultati është false pa u shikuar operandi nga ana e djathtë.
|| Ose Ngjashëm si te operatori or. Këtu nëse operandi nga ana e majtë është true rezultati është true pa u shikuar operandi nga ana e djathtë.
| Jo Negacioni i vlerës së operandit

Ushtrimi për operatoret e logjik ushtrimi_10.php.

<?php $x = 10; $y = 5;
  if($x == 20 and $y == 50) {echo "Tung botë!";}
  if($x == 10 || $y == 50) {echo "Tung botë!";}
?>

4.5. Operatoret e rritjes/zvogëlimit

Operatoret e rritjes/zvogëlimit mundësojnë rritjen ose zvogëlimin e vlerës për operandin për vlerë të caktuar. P.sh $x=1; $x++ vlera e $ pas përdorimit të operatorit do jetë 2. Në vijim po japim operatoret e rritjes/zvogëlimit dhe përdorimin e tyre.

Operatori Emri Rezultati
++$x Para – rritjes Rrit vlerën e $x me një, pastaj kthen $x
$x++ Pas – rritjes Kthen $x, pastaj rrit $x me një
–$x Para – zvogëlimit Zvogëlon vlerën e $x me një, pastaj kthen $x
$x– Pas – zvogëlimit Kthen $x, pastaj zvogëlon $x me një

Ushtrimi për operatoret e rritjes/zvogëlimit ushtrimi_11.php.

<?php	$x=10; $y=10; $z=5; $i=5; 
        echo "Përdorimi i op. ++ para var. - rez : ". ++$x ."<br>"; // rezultati 11
  echo "Përdorimi i op. ++ pas var. - rez : ". $y++ ."<br>";// rezultati 10
  echo "Përdorimi i op. -- para var. - rez : ". --$z ."<br>"; // rezultati 4
  echo "Përdorimi i op. -- pas var. - rez : ".$i--; // rezultati 5
?>

4.6. Operatoret me stringje

Në disa raste në ushtrimet e kaluar përdorem operatorin për lidhjen e dy stringjeve (.). P.sh. echo “Përdorimi i op. ++ para var. – rez : “. ++$x . “<br>”; pas funksionit echo stringu i parë “Përdorimi i op. ++ para var. – rez : ” pastaj rezultati i vlerës ++$x i paraqitur si string dhe “<br>” stringu tjetër që për HTML është komandë. Në vijim po japim operatoret me stringje dhe përdorimin e tyre.

Operatori Emri
. Lidhja
.= Operandi + lidhja

Ushtrimi për operatoret me stringje ushtrimi_12.php.

<?php
  $a = "Tungjatjeta"; $b = $a . " botë!";
  echo $b . "<br>"; // rezultati Tungjatjeta botë! 
  $x= " Tungjatjeta "; $x .= " botë!";
  echo $x; // rezultati Tungjatjeta botë!
?>